4-dniowy tydzień pracy coraz częściej pojawia się w dyskusjach o przyszłości zatrudnienia. Jeśli masz czas i chęci to poznaj sposób na lepszą organizację tygodnia i dnia pracy. W artykule sprawdzamy, gdzie już obowiązuje takie rozwiązanie i na jakich zasadach jest wprowadzane. Wyjaśniamy też, czy krótszy tydzień oznacza mniej godzin, czy jedynie inny rozkład czasu pracy, oraz co może oznaczać dla pracowników i pracodawców.
- W 2026 r. polski pilotaż obejmuje 78 pracodawców i blisko 5 tys. pracowników.
- Testowane są krótsze tygodnie i dniówki, dodatkowe dni wolne oraz urlop.
- Uczestnicy zachowują wynagrodzenia, a zatrudnienie nie może spaść poniżej 90% stanu początkowego.
- W Polsce Kodeks pracy dopuszcza maksymalnie cztery dni pracy po 12 godzin.
- Wyniki z Islandii i Wielkiej Brytanii wskazują na możliwy wzrost produktywności i mniejsze wypalenie.
- Polski pilotaż potrwa do końca 2026 r.; końcowe sprawozdania mają zostać złożone do 15 maja 2027 r.
Najmocniejsze przykłady skutków krótszego tygodnia pracy pochodzą z Islandii i Wielkiej Brytanii. W islandzkim teście uczestniczyło około 2,5 tys. osób, czyli mniej więcej 1 proc. siły roboczej. W wielu miejscach skrócono tydzień z 40 do 35–36 godzin bez obniżki płac. Produktywność pozostała bez zmian lub wzrosła, a pracownicy zgłaszali mniejszy stres i lepszą równowagę między pracą a życiem prywatnym. Z kolei w brytyjskim pilotażu 61 firm i około 2,9 tys. osób sprawdziło krótszy tydzień; po teście 89 proc. przedsiębiorstw utrzymało ten model, a wszystkie oceniły zmiany pozytywnie lub bardzo pozytywnie.
Korzyści w brytyjskich firmach objęły zarówno wyniki, jak i samopoczucie pracowników. Średnie przychody wzrosły o 35 proc. rok do roku, około jedna trzecia firm odnotowała łatwiejszą rekrutację, a ponad połowa — mniejszą rotację. Ponadto 71 proc. uczestników zgłosiło mniejsze wypalenie zawodowe, a 43 proc. poprawę zdrowia psychicznego. Krótszy tydzień testowały też dziesiątki portugalskich firm, z których część kontynuowała go po zakończeniu pilotażu. Wyniki te pokazują, że dodatkowy dzień wolny może iść w parze z dobrymi rezultatami firmy.
Krótszy tydzień pracy działa, gdy firmy mądrze przeorganizują obowiązki
Podobne eksperymenty prowadzono w Stanach Zjednoczonych i Japonii, choć firmy różniły się skalą i zasadami testów. Krótszy tydzień nie musi oznaczać ściśnięcia pięciu dni pracy w cztery. Zamiast tego firmy porządkują spotkania, upraszczają procesy i wprowadzają automatyzację, a następnie mierzą produktywność, jakość obsługi oraz zadowolenie zespołu. Gdy pracownicy muszą być dostępni przez cały tydzień, firmy przydzielają im wolne dni rotacyjnie.
Także w Polsce krótszy czas pracy testowały m.in. Herbapol oraz samorządy Leszna i Włocławka, które sprawdzały 35-godzinny tydzień bez obniżania wynagrodzeń. W ogólnopolskim pilotażu rozpoczętym w 2026 roku bierze udział 78 pracodawców — 38 prywatnych i 40 publicznych — zatrudniających łącznie blisko 5 tys. osób. Wcześniej zgłosiły się 1994 podmioty. Uczestnicy sprawdzają różne rozwiązania: czterodniowy tydzień, krótsze dniówki lub dodatkowe dni wolne. Na ocenę polskich wyników trzeba jeszcze poczekać. Doświadczenia Islandii, Wielkiej Brytanii i Portugalii wskazują jednak, że firmy powinny dostosować zmiany do specyfiki branży i mierzyć ich skutki.
| Gdzie / model | Skala i zasady | Efekty / korzyści |
|---|---|---|
| Polska — pilotaż MRPiPS | 78 pracodawców; blisko 5 tys. pracowników; testy w 2026 r.; wynagrodzenie bez obniżki | Pomiar efektywności i dobrostanu |
| Polski pilotaż — warunki | ≥12 mies. działalności; ≥75% kadry na umowach wskazanych w regulaminie; ≥50% pracowników w projekcie; zatrudnienie ≥90% poziomu początkowego | Bez pogorszenia warunków pracy i płacy |
| Polski pilotaż — warianty | Mniej dni w tygodniu, krótsze dni, dodatkowe dni wolne w miesiącu lub urlop | Model dopasowany do branży i organizacji |
| Polska — system skróconego tygodnia pracy | Maks. 4 dni tygodniowo; do 12 godz. dziennie (art. 143 Kodeksu pracy) | Możliwe 3 dni wolne w tygodniu |
| Wielka Brytania — pilotaż | 61 firm; ok. 2,9 tys. pracowników | 89% firm utrzymało model; przychody średnio +35% r/r; 71% pracowników zgłosiło mniejsze wypalenie |
| Włocławek i Leszno | Testowany 35-godzinny tydzień pracy | Skrócenie czasu pracy bez obniżki wynagrodzeń |
Polski pilotaż skróconego czasu pracy: kto bierze w nim udział i na jakich zasadach?
W polskim pilotażu skróconego czasu pracy uczestniczy 78 pracodawców wybranych spośród 1994 firm i instytucji, które złożyły wnioski. To 38 prywatnych przedsiębiorstw i 40 podmiotów publicznych, w tym instytucje oraz spółki samorządowe. Krótszy czas pracy testuje niemal 5 tys. osób, a średnie dofinansowanie projektu przekracza pół miliona złotych. Nabór objął różne sektory, by sprawdzić, jak zmiana działa w odmiennych branżach i strukturach.
Wśród najważniejszych zasad udziału w pilotażu znalazły się:
- prowadzenie działalności przez co najmniej 12 miesięcy;
- zatrudnianie przynajmniej 75 proc. kadry na umowę o pracę lub innej formie wskazanej w regulaminie;
- objęcie testem minimum połowy pracowników;
- utrzymanie zatrudnienia na poziomie co najmniej 90 proc. stanu początkowego;
- nieobniżanie wynagrodzeń uczestników ani niepogarszanie ich warunków pracy.
Aby zakwalifikować się do pilotażu, pracodawca musiał prowadzić działalność przez co najmniej 12 miesięcy i zatrudniać przynajmniej 75 proc. kadry na umowę o pracę lub innej formie wskazanej w regulaminie. Testem należało objąć minimum połowę pracowników. Ponadto pracodawcy zobowiązali się utrzymać zatrudnienie na poziomie co najmniej 90 proc. stanu początkowego, nie obniżać wynagrodzeń uczestników ani nie pogarszać ich warunków pracy. Te zabezpieczenia pozwalają testować nowe rozwiązania, nie przerzucając kosztów zmian na pracowników.
Krótsza praca na wiele sposobów — firmy testują, co naprawdę działa
Firmy mogą wybrać różne rozwiązania: skrócić tydzień pracy lub dniówki, wprowadzić dodatkowe dni wolne w miesiącu albo zapewnić dodatkowy urlop. Przygotowania trwały do końca 2025 roku, a testy rozpoczęły się 1 stycznia 2026 roku i potrwają do 31 grudnia. Do 15 maja 2027 roku uczestnicy złożą końcowe sprawozdania. Pracodawcy i pracownicy wypełniają ankiety przed rozpoczęciem testów, a następnie co kwartał, oceniając między innymi wydajność, organizację pracy i dobrostan zespołów.
Skrócenie czasu pracy może przyjąć różne formy, dlatego pilotaż pozwoli porównać ich skuteczność w praktyce. Ważne będzie zarówno samopoczucie pracowników, jak i organizacja oraz efektywność pracy.
Na projekt można otrzymać do miliona złotych, jednak wsparcie nie może przekroczyć 20 tys. zł na pracownika objętego testem. Środki pokrywają między innymi analizy, szkolenia, usprawnienia, automatyzację procesów, obsługę projektu i część wynagrodzeń. Koszty administracyjne mogą stanowić najwyżej 10 proc. budżetu. Pilotaż sprawdzi, które modele odpowiadają potrzebom pracowników i firm, zamiast zakładać, że każdy zespół powinien pracować według tego samego rozkładu.
Ciekawostka: polski pilotaż nie narzuca czterodniowego tygodnia pracy — uczestnicy mogą też skrócić dniówki, wprowadzić dodatkowe dni wolne w miesiącu lub przyznać pracownikom dodatkowy urlop.
Krótszy tydzień pracy bez obniżki wynagrodzenia — jakie modele są testowane?
Testowane modele skróconego czasu pracy różnią się liczbą dni i godzin pracy oraz organizacją wolnego. Pracodawcy dopasowują je do branży i potrzeb firmy, zachowując dotychczasowe wynagrodzenia.
- Mniej dni pracy w tygodniu – pracownicy wykonują obowiązki na przykład przez cztery dni. Kodeks pracy dopuszcza skrócony tydzień pracy: maksymalnie cztery dni po 12 godzin. Podobne rozwiązania testują m.in. Herbapol oraz urzędy w Lesznie, Włocławku, Ostrzeszowie, Świebodzicach i Szczecinku.
- Krótsze dniówki – pracodawca zmniejsza liczbę godzin pracy każdego dnia, ale nie ogranicza liczby dni. Ten wariant odpowiada organizacjom, które potrzebują codziennej dostępności zespołu lub ciągłej obsługi klientów.
- Dodatkowe dni wolne w miesiącu – pracownicy regularnie otrzymują wolne dni rozłożone w miesiącu. Pracodawca może ustalić ich terminy tak, by firma działała bez zakłóceń.
- Dodatkowy urlop wypoczynkowy – pracodawca skraca czas pracy, przyznając dodatkowe dni urlopu. Państwowy pilotaż dopuszcza także ten wariant.
- Ruchome dni wolne i rozwiązania mieszane – zespoły mogą korzystać z różnych dni wolnych albo łączyć krótsze dniówki z dodatkowymi dniami odpoczynku. Takie układy pomagają utrzymać obsługę klientów i ciągłość procesów, a pracodawca może dopasować inne modele do swoich potrzeb.
- Testy z zachowaniem płac i oceną efektów – rozpoczęty w 2026 roku państwowy pilotaż obejmuje 78 pracodawców i blisko 5 tys. pracowników. Uczestnicy testują warianty, by ocenić m.in. wydajność, dobrostan i organizację pracy. Pracodawcy oraz pracownicy wypełniają ankiety przed pilotażem i co kwartał. Muszą też utrzymać wynagrodzenia na dotychczasowym poziomie, a zatrudnienie nie może spaść poniżej 90 proc. stanu początkowego.
- Zmiany organizacyjne wspierające krótszą pracę – pracodawcy mogą usprawniać, automatyzować i porządkować procesy oraz szkolić zespoły. Dzięki temu ograniczają marnotrawstwo, błędy i nadmierne obciążenie, a jednocześnie dbają o jakość usług i efektywność.
Większa produktywność i mniej wypalenia: co zyskują pracownicy i pracodawcy?
Więcej odpoczynku pomaga pracownikom utrzymać koncentrację, energię i zaangażowanie, a po pracy zadbać o rodzinę, zdrowie i pasje. To istotne, bo 78,3 proc. aktywnych zawodowo osób w Polsce dostrzega u siebie co najmniej jeden objaw wypalenia — o 13 punktów procentowych więcej niż trzy lata wcześniej.
Krótszy czas pracy może oznaczać dodatkowy dzień wolny, krótsze dni robocze lub ruchomy grafik zapewniający ciągłość obsługi klientów. Nie ma jednego modelu dla każdej firmy: w jednych sprawdzi się czterodniowy tydzień, w innych krótsze zmiany albo kilka dodatkowych dni wolnych w miesiącu, przy zachowaniu wynagrodzenia. A jak już tu trafiłeś, Sprawdź, jak krok po kroku uzyskać tygodniowe zwolnienie.
W brytyjskim pilotażu wzięło udział 61 firm i około 2900 pracowników. Po jego zakończeniu 89 proc. pracodawców utrzymało nowe rozwiązanie, a wszyscy uczestnicy ocenili je pozytywnie lub bardzo pozytywnie. Przychody firm wzrosły średnio o 35 proc. rok do roku; jedna trzecia odnotowała lepsze wyniki rekrutacji, a ponad połowa — mniejszą rotację. Ponadto 71 proc. pracowników zgłosiło spadek wypalenia, a 43 proc. poprawę zdrowia psychicznego.
Krótsza praca, świeższe pomysły i sprawniejsza współpraca
Mniej zmęczeni pracownicy popełniają mniej błędów, częściej proponują nowe rozwiązania i sprawniej współpracują. Atrakcyjniejsze warunki pomagają też firmom przyciągać talenty i zatrzymywać doświadczonych pracowników. Przy okazji zmiana może skłonić do uporządkowania procesów, automatyzacji powtarzalnych zadań i ograniczenia marnotrawstwa, a mniejsze zużycie energii przynieść oszczędności.
W Polsce krótszy czas pracy testują już firmy i instytucje publiczne, między innymi Herbapol oraz samorządy. Ogólnokrajowy pilotaż obejmuje 78 pracodawców i blisko 5000 pracowników, którzy sprawdzają różne warianty przy zachowaniu wynagrodzeń. Ankiety i wskaźniki efektywności pomogą ocenić samopoczucie zespołów, jakość pracy oraz wpływ zmian na organizację.
Uważam, że najlepsze efekty przynosi testowanie rozwiązań, rozmowa z pracownikami i analiza danych — nie mechaniczne skracanie grafiku. Firma powinna określić cele, pilnować jakości obsługi oraz porównać wyniki sprzed zmiany i po niej. Dzięki regeneracji pracowników i lepszemu wykorzystaniu czasu większa produktywność może iść w parze z mniejszym ryzykiem wypalenia. Jak już poruszamy ten temat to sprawdź, jaki paragraf reguluje obowiązek szkolenia BHP.
Źródła:
- https://kadry.infor.pl/6833491,czterodniowy-tydzien-pracy-od-kiedy-w-polsce-jak-jest-w-innych-kraja.html
- https://www.gov.pl/web/rodzina/skrocony-czas-pracy--to-sie-dzieje-pracodawco-dowiedz-sie-wiecej-o-pilotazu
FAQ - Najczęstsze pytania
Gdzie w 2026 roku testuje się krótszy tydzień pracy w Polsce?Ogólnopolski pilotaż obejmuje 78 pracodawców — 38 prywatnych i 40 publicznych — oraz blisko 5 tys. pracowników. Krótszy czas pracy testują również m.in. Herbapol i samorządy, w tym Leszno oraz Włocławek.
Na jakich zasadach odbywa się polski pilotaż?Pracodawcy muszą m.in. objąć testem co najmniej połowę pracowników, utrzymać zatrudnienie na poziomie przynajmniej 90 proc. stanu początkowego oraz nie obniżać wynagrodzeń ani nie pogarszać warunków pracy. Pilotaż rozpoczął się 1 stycznia 2026 roku i potrwa do końca grudnia.
Czy krótszy tydzień pracy zawsze oznacza cztery dni pracy?Nie, polski pilotaż dopuszcza także krótsze dniówki, dodatkowe dni wolne w miesiącu lub dodatkowy urlop. Rozwiązanie można dopasować do potrzeb firmy i wymagań związanych z codzienną obsługą.
Jakie przykłady skutków krótszego tygodnia pracy przyniosły testy za granicą?W Islandii w wielu miejscach skrócono tydzień z 40 do 35–36 godzin bez obniżki płac, a produktywność pozostała bez zmian lub wzrosła. W brytyjskim pilotażu 89 proc. firm utrzymało krótszy tydzień, a pracownicy często zgłaszali mniejsze wypalenie.
Jakie warunki pozwalają wdrożyć krótszy czas pracy bez utraty efektywności?Firmy powinny przeorganizować obowiązki, usprawnić procesy, ograniczyć zbędne spotkania i w razie potrzeby wprowadzić automatyzację. Ważne jest też monitorowanie produktywności, jakości obsługi i samopoczucia pracowników.
